Tussen schilderkunst en performance
Hoewel Rik Van Gorp opgeleid is als schilder, ziet men dat hij in meerdere werken - en vooral in performances - het tweedimensionale karakter van dit medium wil verlaten. Zo gebruikte hij in een performance de Europese vlag, aanvankelijk een verwijzing naar eenheid en vrede, vandaag eerder een symbool van een economische en monetaire structuur. Van Gorp verkleedt zich als vlag, en wil op die wijze zoeken wat de vlag (vandaag) representeert. In plaats van de unie, toont Rik Van Gorp de breuken. In een schilderij toont hij slechts één gele ster, de toeschouwer herkent de kleur, en vult aan. De vlag is zowel beeld als symbool. Van Gorp staat naast het schilderij, in een pak gemaakt van het blauwe uit de vlag. Blauw en geel hebben zich gescheiden.
Het alledaagse
Eén van de meest monumentale werken van Rik Van Gorp, zijn de bijna twintig witte hemden die hij in een lange sliert d.w.z. de reeds voorhanden zijn de knoopjes met elkaar heeft verbonden en die hij door zijn raam op de 2de verdieping tot op de straat vasthoudt. Niet alleen canvas is drager van een beeld. De witte vormen die losjes in de wind wapperen,herinneren eerder aan feestelijke wimpels dan aan een wasdraad met wasgoed. Deze presentatie transformeert het neutrale, witte hemd tot een poëtisch object.
Lichamelijke beproeving
Op de grens tussen schilderkunst en performance bevinden zich een reeks werken die het lichaam dwingen om een bepaalde tijd in een bepaalde positie te zitten en weinig te kunnen bewegen. In een eerste versie naaide Van Gorp 2 lappen canvas aan elkaar, in een contour van zijn hand. Hij stak zijn hand in de “handschoen”, die een assistent van hem dan met spijkers aan de muur bevestigde. Zo werd hij een verlengstuk van het canvas.Tijdens een expositie nagelt hij een vriendin met haar jas tegen de muur. Geïmobiliseerd en gewikkeld in de stof van haar jas wordt zij een driedimensionaal canvas. Of humoristisch uitgedrukt: ze belichaamt het werk! Met zijn aandacht voor uniformen en tradities slaagt hij erin een vast stramien te doorbreken, door het inhoudelijk uit te hollen.
Culturele tradities
De geënsceneerde koffietafel in “Can’t wait for the coffee“ verwijst naar een bepaalde culturele situatie. Rond de koffietafel zitten wordt als een sociaal gegeven ervaren. De titel insinueert dat hij niet alleen ongeduldig is voor zijn koffie, maar ook de conversatie die erbij hoort. In de achtergrond bevindt zich een tafereel met een (op doek geschilderde) doodskist. De compositie van het schilderij drukt door de afwezigheid van kleur de levenloosheid van het beeld uit. In het tafereel wordt de grens tussen het object zelf en de representatie ervan onderzocht. Op de momentopname van de performance is het hoofd van Van Gorp omwikkeld met een wit stuk stof, dat hem een soort onvermogen geeft om te communiceren. Op een ironische manier neemt hij het koffiekopje vast. Achter hem bevindt zich een foto van een klok die scheef staat. Opnieuw is ervoor gekozen de representatie van een object voor te stellen, eerder dan de presentie van het object zelf. De opgeroepen wereld is er een van schijn, van herinnering, van refereren aan. Het enige echte, het servies, komt daardoor als artificieel over.
Wat overblijft, zijn lege codes, zoals van een traditie die haar betekenis verloren heeft.
-Stella Lohaus
Between Painting and Performance:
Although Rik Van Gorp is trained as a painter, it is evident in several of his works—and especially in his performances—that he seeks to move beyond the two-dimensional nature of this medium. For example, in one performance he used the European flag, which was originally a symbol of unity and peace but is now more of a symbol of an economic and monetary structure. Van Gorp dresses up as the flag, seeking in this way to explore what the flag represents (today). Instead of unity, Rik Van Gorp highlights the divisions. In a painting, he depicts just a single yellow star; the viewer recognizes the color and fills in the rest. The flag is both an image and a symbol. Van Gorp stands next to the painting, wearing a suit made from the blue of the flag. Blue and yellow have separated.
The Everyday
One of Rik Van Gorp’s most monumental works consists of nearly twenty white shirts that he has strung together in a long line that is, using the buttons already on them—and which he holds out through his second-floor window down to the street. Canvas is not the only medium for an image. The white forms fluttering loosely in the wind are more reminiscent of festive pennants than of a clothesline with laundry. This presentation transforms the neutral, white shirt into a poetic object.
Physical Ordeal
On the border between painting and performance lies a series of works that force the body to remain in a specific position for a certain amount of time with very little freedom of movement. In an early version, Van Gorp sewed two pieces of canvas together to form the outline of his hand. He slipped his hand into the “glove,” which one of his assistants then nailed to the wall. In this way, he became an extension of the canvas. During an exhibition, he nailed a friend to the wall with her coat. Immobilized and wrapped in the fabric of her coat, she became a three-dimensional canvas. Or, to put it humorously: she embodied the work! With his focus on uniforms and traditions, he succeeds in breaking through a rigid framework by hollowing out its substance.
Cultural Traditions
The staged coffee table in “Can’t Wait for the Coffee” refers to a specific cultural situation. Sitting around the coffee table is experienced as a social norm. The title suggests that he is not only impatient for his coffee, but also for the conversation that accompanies it. In the background is a scene featuring a coffin (painted on canvas). The composition of the painting, through its absence of color, conveys the lifelessness of the image. The scene explores the boundary between the object itself and its representation. In the snapshot of the performance, Van Gorp’s head is wrapped in a white piece of cloth, which gives him a sense of being unable to communicate. He holds the coffee cup in an ironic manner. Behind him is a photograph of a clock that is tilted. Once again, the choice has been made to depict the representation of an object rather than the presence of the object itself. The world evoked is one of appearance, of memory, of reference. As a result, the only real thing, the tableware, comes across as artificial.
What remains are empty codes, like those of a tradition that has lost its meaning.